Safety Valve คืออะไร เลือกใช้อย่างไรให้เหมาะกับระบบในโรงงาน

Safety Valve เป็นอุปกรณ์นิรภัยที่ทำหน้าที่ระบายแรงดันส่วนเกินออกจากระบบ เมื่อแรงดันในระบบสูงเกินค่าที่ตั้งไว้ (Set Pressure) วาล์วจะเปิดระบายแรงดันโดยอัตโนมัติ เพื่อป้องกันความเสียหายต่อท่อ อุปกรณ์ และถังรับความดันในระบบ ก่อนที่แรงดันจะสูงจนเกิดอุบัติเหตุร้ายแรง

สาเหตุที่ทำให้แรงดันในระบบเพิ่มขึ้นเกินกำหนด

ในการออกแบบและเลือกขนาด Safety Valve วิศวกรจำเป็นต้องเข้าใจสาเหตุที่ทำให้แรงดันในระบบสูงขึ้นเกินค่าที่ออกแบบไว้ ซึ่งโดยทั่วไปมาจาก 3 สาเหตุหลัก

1. การขยายตัวทางความร้อน (Thermal Expansion)

เมื่ออุณหภูมิของไหลในระบบเพิ่มขึ้นจากความร้อนหรือการแผ่รังสี ของไหลจะขยายตัว ส่งผลให้แรงดันในระบบสูงขึ้นเกินค่าที่กำหนด จำเป็นต้องมี Safety Valve เพื่อระบายแรงดันส่วนเกินนี้ออก

2. ความล้มเหลวของระบบควบคุม (Mechanical/Control Failure)

เมื่อเกิดไฟฟ้าขัดข้องหรืออุปกรณ์ควบคุมทำงานผิดพลาด เช่น วาล์วควบคุมปิดหรือหรี่มากเกินไป หรือเปิดระบายแรงดันมากเกินไป จนทำให้แรงดันในระบบสูงขึ้นผิดปกติ รวมถึงกรณีที่ Pressure Reducing Valve (PRV) เกิดความผิดพลาด จนแรงดันด้านขาออกสูงเกินค่าที่ออกแบบไว้ Safety Valve จะช่วยระบายแรงดันส่วนเกินเพื่อป้องกันความเสียหาย

3. ปฏิกิริยาทางเคมี (Chemical Reaction)

ปฏิกิริยาคายความร้อนหรือการเกิดแก๊สจากปฏิกิริยาเคมีในระบบ ทำให้อุณหภูมิและแรงดันสูงขึ้นอย่างรวดเร็ว จึงจำเป็นต้องติดตั้ง Safety Valve เพื่อควบคุมความปลอดภัยของระบบ

ประเภทของ Safety Valve และการเลือกใช้งาน

การเลือก Safety Valve ให้เหมาะสมต้องพิจารณาจากลักษณะของไหลในระบบเป็นหลัก ว่าเป็นของไหลที่บีบอัดได้ (Compressible) หรือบีบอัดไม่ได้ (Incompressible) เนื่องจากลักษณะการเปิดระบายของวาล์วทั้งสองแบบแตกต่างกัน

Full Lift Safety Valve (เช่น ARI-SAFE)

• เปิดระบายแรงดันแบบรวดเร็ว (Pop Action) ด้วยปริมาณมาก
• เหมาะกับของไหลที่บีบอัดได้ (Compressible Fluid) เช่น ไอน้ำและก๊าซ
• DN ทางขาเข้ามีขนาดเล็กกว่าทางขาออก เนื่องจากปริมาตรของไหลขยายตัวหลังระบายแรงดัน
• Application: ระบบไอน้ำ ระบบน้ำร้อน ระบบเครื่องทำความร้อน ระบบที่ใช้สารเคมี สารพิษ และสารไวไฟ ระบบอุตสาหกรรมทั่วไป

Standard Lift Safety Valve (เช่น ARI-SAFE P)

• เปิดระบายแรงดันแบบค่อยเป็นค่อยไป (Proportional) ตามสัดส่วนแรงดันที่เพิ่มขึ้น
• เหมาะกับของไหลที่บีบอัดไม่ได้ (Incompressible Fluid) เช่น น้ำหรือน้ำมัน
• DN ทางขาเข้าและขาออกมีขนาดเท่ากัน
• Application: ระบบที่มีแรงดันจากการขยายตัวทางความร้อน compressor protection ระบบน้ำ และระบบที่มีปฏิกิริยาเคมี

วิธีเลือก Lifting Device และ Bonnet ให้เหมาะกับระบบ

นอกจากประเภทของวาล์วแล้ว การเลือกลักษณะ Lifting Device (ก้านโยกทดสอบ) และ Bonnet (ฝาครอบสปริง) ก็มีผลต่อความปลอดภัยและอายุการใช้งานของวาล์วเช่นกัน

Open Lifting Device และ Open Bonnet

• เหมาะกับระบบที่ใช้ความร้อนสูง เช่น ระบบไอน้ำ เพื่อป้องกันการสะสมของ Condensate ในส่วนบนของวาล์วที่อาจทำให้เกิดสนิม
• เหมาะกับสารที่ไม่เป็นอันตรายต่อสภาพแวดล้อมและพื้นที่ปฏิบัติงาน
• ใช้ได้กับ media ที่เป็นก๊าซไม่อันตราย
• ไม่เหมาะกับระบบงานของเหลว

 

Closed Lifting Device และ Closed Bonnet

• เหมาะกับระบบที่ใช้ media เป็นของเหลว (ร้อน/เย็น) เช่น ระบบน้ำมันร้อนแลกเปลี่ยนความร้อน งานน้ำร้อน ระบบสารทำความเย็น
• เหมาะกับระบบที่มีการใช้งานสารเคมี สารพิษ และสารไวไฟ หรือสารที่จุดติดไฟได้
• ควรเลือกก้านโยกและ Bonnet แบบเชื่อมปิดสนิท เพื่อป้องกันการรั่วไหลของสารและการกัดกร่อนจากสภาพแวดล้อม

 

Open Lifting Device และ Closed Bonnet

• เหมาะกับระบบงานไอน้ำ
• ใช้ได้กับ media ที่เป็นก๊าซไม่อันตราย
• ไม่เหมาะกับระบบงานของเหลว เนื่องจากไม่ต้องการให้สารรั่วออกทาง Bonnet

 

 

Gas Tight Cap และ Closed Bonnet

• เหมาะกับระบบที่ใช้ media เป็นก๊าซทั่วไปและก๊าซอันตราย
• เหมาะกับของเหลว (ร้อน/เย็น) เช่น ระบบน้ำมันร้อนแลกเปลี่ยนความร้อน งานน้ำร้อน ระบบสารทำความเย็น
• เหมาะกับระบบที่ใช้งานสารเคมี สารพิษ และสารไวไฟ
• ควรเลือกใช้ Bonnet แบบเชื่อมปิดสนิทและไม่มีก้านโยก สำหรับงานที่ไม่ต้องการให้ของไหลรั่วไหลออกสู่บรรยากาศ เพื่อป้องกันผลกระทบต่อผู้ใช้งานและภายในโรงงาน

 

Safety Valve จาก ARI Armaturen ที่ Alpha Group จัดจำหน่าย

Alpha Group เป็นผู้จัดจำหน่าย ARI Armaturen ในประเทศไทย พร้อมทีมวิศวกรให้คำปรึกษาด้านการเลือก Safety Valve ให้เหมาะสมกับลักษณะของไหล แรงดันใช้งาน และมาตรฐานที่ระบบต้องการ ทั้งรุ่น ARI-SAFE (Full Lift) และ ARI-REYCO R Series สำหรับงานอุตสาหกรรมที่หลากหลาย

---

สอบถามข้อมูลเพิ่มเติมหรือปรึกษาการเลือก Safety Valve ให้เหมาะกับระบบของคุณ
LINE OA: @ALPHAGROUP
โทร: 0-2792-9333
อีเมล: sales@alphagroup.co.th